“Ik kan het niet, Mam!” lesje omdenken voor pubers

Soms, nou ja, tamelijk vaak zelfs, kom je er als moeder achter dat het verhaal dat je puber verteld heeft niet helemaal klopt. De strekking komt aardig in de buurt (daar zorgen ze wel voor, slim duivelsgebroed). Het is net die ene kleine toevoeging die ze achterwege laten. En laat die summiere aanvulling nou nèt de gehele context veranderen. Zucht.

Nu kun je natuurlijk elke gelegenheid aangrijpen om eens lekker uit je plaat te gaan. Of, zoals mijn eigen mamsie vrûûger, er een portie consequenties tegenaan gooien (lees: straf). Je kunt het ook een keer over een andere boeg gooien. Zo geschiedde in huize Blommaert/Heitlager. Ik geef je een eerlijk kijkje in mijn leven met 3 tieners. Om precies te zijn een random situatie met mijn 2 dochters. De ene bijna 14 en in de 2e van de Havo. De andere bijna 13 en nèt begonnen op de Mavo. Die laatste was de grootste aanleiding voor onze gezamenlijke omdenk-sessie. But what can I say? Lessen zijn nooit enkel bedoeld voor 1 persoon…

Onze Miss BamBam (it’s all in the name),middelste kind, professioneel stuiterbal, heeft een aardige puinhoop gemaakt van haar laatste jaar basisschool. Geen zin meer, wars van iedere vorm van autoriteit en ongeloofloos kláár met het kleine dorpsschooltje waren regelmatig de reden dat ik op audiëntie mocht komen. Iets dat we op alle mogelijke manieren voor alle betrokken partijen dragelijk hebben trachten te maken. Dus in de vakantie voorafgaand aan de middelbare hebben haar vader en ik elke kans aangegrepen om haar er van te doordringen dat dit gedrag GEEN optie was op de nieuwe school. We dachten dat die memo aangekomen was. Achteraf gezien blijkt dat ze hier en daar wat agendapunten gemist heeft. Met als gevolg dat ze in week 1 al na moest blijven. Kind 1 (zelfde middelbare school) had al liefdevol gesnitched, dus ik was al op de hoogte voordat onze rebel thuis was. Eens kijken of ze er zelf mee komt. Punt 1 met de lijst van functie-eisen was wel in het brein blijven plakken (“ik wil dat je ten allertijden eerlijk verteld als er iets gebeurd is op school”) Echter in de uitvoering was blijkbaar volgens puber zelf nog wat ruimte voor eigen interpretatie. De boodschap was iets in de trant van “ik was nog even een beetje aan het kletsen, mam en toen moest ik dus even wat langer blijven”. Met een inwendig schouderklopje aan mezelf voor mijn bewezen aangenomen mission statement over eerlijkheid, heb ik een standaard gesprekje afgedraaid. Iets met niet de afspraak en niet leuk dat ik me wel aan mijn afspraak met jou moet houden (lees: gaatje in oorschelp,beter bekend als piercing, ultra cool, duhuh!) terwijl jij je niet aan jouw afspraak met mij houdt. Een kleine discussie volgde, het kwartje viel en het leven kon weer door…

Totdat ik de desbetreffende juf tegen kwam en haar versie van het verhaal hoorde. Ze tetterde door de klas (check), ze moest even blijven na de les (check), ze liep echter na de les gewoon aan (huh?!) en moest door de juf op niet te verstane wijze terug gehaald worden (say what?!). Gevalletje totale context-change. Bij datzelfde schoolbezoek (wat voor mij werk gerelateerd was overigens) bleek dat Dochter 1 bij haar trotse melding dat ze serieus aan het werk was op school en goed bezig was enige achterstand in te halen, ook een minor detail had weggelaten. Namelijk: ik zit nog wel iedere minuut van de dag bij Mijn Posse (dus de pop-up vraag knaagt hoe gefocussed is serieus werken nou helemaal ). Als ze haar oneliner had aangevuld met deze info, was mijn reactie, logischerwijs anders geweest. Je zou ook kunnen beredeneren dat ik niet de juiste vragen had gesteld (les voor mama). Aangezien de dag voor mij niet geheel vlekkeloos verliep, was mijn innerlijke vulkaan alvast aan het roken. Easypeasy om dat tot een uitbarsting te laten komen. Ik had genoeg munitie, so to speak. Totdat ik op het wonderbaarlijke idee kwam dit eens anders aan te pakken. Ik dacht, laten we dit eens ten behoeve van mijn carrière gaan onderzoeken. En ook testen. Eens kijken of de uitkomst daadwerkelijk mijn mening over persoonlijke ontwikkeling in het onderwijs ondersteunt. Dus nadat de diva’s zich te goed hadden gedaan aan een sessie “unwinden” (lees: netflixen) en zichzelf voorzien hadden in de eerste levensbehoefte (alles vanuit de voedsel-lade rechtstreeks in de mond), uiterst noodzakelijk voor de juiste gemoedstoestand, heb ik ze bij me aan tafel geroepen. De eerste vraag was: “krijgen we straf?” Tamelijk typisch, aangezien ik geen grootverbruiker van strafmaatregelen ben en ook typisch omdat hun onderbewuste dus wel in de gaten had dat ze bij iets in gebreke waren gebleven.

“Weten jullie wat zelfreflectie is?” 4 blauwe bambi-ogen keken me vragend aan. “zelfreflectie…ooit gehoord van dat woord?” Stilte. “En persoonlijk leiderschap? Die woorden ooit voorbij horen komen?”. Nope. (1-0 voor Reen: binnen het onderwijs wordt een kans gemist, bij deze dus gechecked en als feitelijk waar bevonden, we gaan door:) “Zelfreflectie betekent dat je ziet hoe je iets doet of gedaan hebt en dat je dan bekijkt of dat het slim was of beter kan. Persoonlijk leiderschap betekent dat je dat wat beter kan ook daadwerkelijk anders gaat doen. Laten we dit even samen oefenen…”

Appels vallen nou eenmaal niet ver van de boom, jammer genoeg, dus mijn twee draken keken elkaar een split-second aan en…kwamen niet meer bij van het lachen. Niet opgeven nu. “Ekkes serieus nou, Cremlins! Ik begin bij jou…” De 12-jarige keek me aan met een blik van try-me. Mijn vraag: “Is er iets bij jouw verhaal over het nablijven dat ik graag had willen weten?” “NEE”. “Dus je hebt me alles verteld?” “JA”. “Klopt het dat je gewoon aangelopen bent, terwijl je nog moest blijven?” JA. MAAR. EN. Veel handgebaren en stemverheffingen BLA. BLA. BLA.  Okey, MISSION ABORD! Ze begreep precies wat ik bedoelde met belangrijke info achter houden en zag in dat dat precies is wat ze bewust had gedaan (TOUCHDOWN in de categorie zelfreflectie). Of ze dat ook daadwerkelijk anders gaat doen in de toekomst (persoonlijk leiderschap) is in deze casus nog de vraag. Weet wanneer het te laten rusten (zelfreflectie voor moeders, check).

Maar dan Puber 1. Het zit em altijd in het onverwachte. Want hier is waar het onderzoek een andere wending nam. Dezelfde vragen gesteld m.b.t. haar gebrek aan informatie. Ze zag dat ze niet compleet eerlijk was geweest en barstte vervolgens in huilen uit. Compleet hysterisch. (Jup, mijn kinderen ook…) Met het juiste gevoel  voor drama, gooide ze de “Ik kan het niet, mama!!”, “Ik haal het allemaal niet”, “Ik doe het nooit goed” en de “Hij (lees: de leraar)vindt mij gewoon stom” om mijn oren. Pure frustratie over achterlopen op de planning en wat voor stress dat geeft werd als braaksel over mij uit gestort. Tsja, dat was dus totaaaaal niet waar ik heen wilde. Dit heeft duidelijk een aanpassing in de toepassing nodig…Hysterisch huilend pikt niemand iets op. Dus het prulleke laten uitrazen, hier en daar wat troostende woorden en de afspraak ‘na het eten gaan we samen zitten’. “Geloof me, het komt goed” gaf wat adem.

Dus na het eten pakte ik wat lege A4-tjes, de bak met stiften en positioneerde Kind 1 naast me aan de tuintafel. Goed, stap voor stap. Noem eens op wat je per vak moet doen om de achterstand in te lopen. Per vak een kleur, netjes onder elkaar, schreef ik alle taken op.  Bij het zien van het rijtje, pakte ik een andere kleur en vroeg per taak naar de reden dat ze dat nog niet had gedaan. Die redenen schreef ik ook allemaal onder elkaar. Vervolgens gaf ik haar een vel en liet haar een kleur uit kiezen. Als je deze redenen hier ziet staan, welke afspraken kun je dan met jezelf maken, om er voor te zorgen dat je die reden (lees: excuus) in de toekomst niet meer in gaat zetten. Met hier en daar een extra vraag of een zetje had ze binnen 10 minuten een heel mooi rijtje met duidelijke, haalbare afspraken. Bewust zelf geschreven, want wat je zelf schrijft gaat in je systeem zitten. Weer terug naar de lijst met achterstallig werk. Hoelang heb je per taak nodig? Ingevuld met weer een nieuw kleurtje achter alle taken. Nieuw blad. Onderverdeeld in 6 blokken (nog 6 weken tot de herfstvakantie…hoera for that trouwens). Met de lijst met taken èn het aantal uren dat daarvoor nodig is, hebben we een planning gemaakt. Ieder vak een andere kleur. Duidelijke scheidslijn tussen wat op school kan en wat nog thuis gedaan moet worden. Et voilà, een overzichtelijke, duidelijke planning. Stap voor stap gemaakt, zodat ze zelf eigenaar van de planning werd. Stralend van oor tot oor, zichtbaar opgelucht zegt het guppie tegen mij: “wauw mam, het valt best mee, dit kan ik wel, zo haal ik het”. (Inwendig gejuich voor moeder). “Wacht even, mop”. Ik pak het laatste vel en zet in blokletters boven aan: IK KAN HET NIET. IK DOE HET NIET GOED. HIJ/ZIJ VINDT MIJ STOM. Met pijlen maak ik een helder schema, een stappenplan. “Dit zijn de vragen die je jezelf kunt stellen als je een van deze zinnen weer uit wil schreeuwen. Je kunt namelijk beter eerst controleren of het klopt wat je denkt. Daarnaast vind ik het ook belangrijk dat je leert wat je zèlf van iets vindt, niet alles wat anderen zeggen  is belangrijk. Soms mag je iets ook lekker over je schouder tossen. Vooral als het over meningen gaat”. (Een les waar deze moeder nog steeds regelmatig mee worstelt). Aandachtig volgt ze de pijlen. Haast fluitend pakt ze daarna een mapje om al onze A4-tjes in te doen. “Deze neem ik mee naar school, mam!” Ze vliegt naar binnen en gaat aan het werk (HUH?!). Na anderhalf uur komt ze me laten zien wat ze al af kan vinken van de planning. Ik geef haar een knuffel en vraag: “weet je wat je nu gedaan hebt?” Bambi-ogen. “Je hebt gezien hoe je het deed en bekeken wat beter kon, dat is dus ZELFREFLECTIE. En daarna heb je een planning gemaakt, ben je aan het werk gegaan en heb je dus je aanpak veranderd, dat is PERSOONLIJK LEIDERSCHAP. Mission Accomplished. Glimmend van trots is ze naar bed gegaan.

AL DOÉNDE LÉÉRT MEN…  Lang leve de ándere aanpak!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.